Pomysłodzielnia – projekt Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży (PNWM)
Nurkowanie w naturze
Ewaluacja i refleksja
Przygotowanie
Mały gong lub inny instrument wydający łagodny dźwięk, materiały do notowania i rysowania dla grupy: kartki, podkładki i flamastry, koce lub karimaty do siedzenia na ziemi. Ewentualnie wydruk przykładowego scenariusza medytacji (w załączniku).
Sposób przeprowadzenia
1. Osoba prowadząca zabiera grupę, z którą pracuje, na spacer na łono natury, najlepiej w pobliże rzeki lub jakiegoś zbiornika wodnego: jeziora, stawu, morza (jeśli nie ma takiej możliwości, łąka lub las po deszczu też będą dobrymi miejscami).
2. Następnie zachęca grupę, by zatrzymała się w komfortowym dla siebie miejscu. Uczestniczki i uczestnicy mogą usiąść lub stać, a osoba prowadząca przeprowadza krótką medytację dla grupy (przykładowy scenariusz medytacji w załączniku), która pozwoli skupić uwagę na otaczającej naturze, zwłaszcza na wodzie wokoło.
3. Po medytacji osoba prowadząca zaprasza grupę na krótki spacer po okolicy. Prosi, by utrzymując uwagę i skupienie, młodzi ludzie spędzili kilka najbliższych minut na obserwacji wody. Może być to rzeka, rosa na liściach itd. Spacer trwa 12 minut – uczestniczki i uczestnicy mogą spacerować przez cały ten czas, mogą też usiąść w jednym miejscu i z wybranej pozycji obserwować wodę. Osoba prowadząca umawia się z grupą na odległość, na jaką uczestniczki i uczestnicy mogą się oddalić oraz na sygnał, którym zakończy spacer (może to być uderzenie w gong, łagodny dzwonek lub użycie innego instrumentu) – należy zaprezentować osobom uczestniczącym ten dźwięk, nim wyruszą na spacer.
4. Po 12 umówionych minutach osoba prowadząca przywołuje grupę dźwiękiem. Rozdaje wszystkim osobom kartki, podkładki oraz flamastry lub kredki i zachęca do sporządzenia wizualnych notatek z obserwacji siebie i natury. Można poprosić o narysowanie wody, którą udało się zaobserwować osobom uczestniczącym. Warto wyjaśnić, że w wizualnych notatkach chodzi o to, by rysować bez oceniania swojej pracy i zastanawiania się, czy rysunek jest ładny czy brzydki.
Pytania pomocnicze do stworzenia notatki:
- Co udało ci się zaobserwować?
- Jaki kolor ma woda, którą obserwowałaś/eś, jaki ma nurt, jak się rozlewa, gdzie się gromadzi?
- Jaką opowieść niesie ze sobą ta woda?
5. Po kilkunastu minutach osoba prowadząca sprawdza, czy grupa skończyła tworzenie swoich notatek. Jeśli tak, prosi, by każda osoba znalazła sobie parę i w tych parach wymieniła się refleksjami płynącymi z zadania.
Ewaluacja
1. Na zakończenie grupa tworzy krąg, część osób może siedzieć, część stać – w zależności od tego, co jest bardziej komfortowe. Osoba prowadząca zaprasza uczestniczki i uczestników do wypowiedzi podsumowujących – niech mówią tylko te osoby, które mają ochotę.
Pytania pomocnicze:
- Jak macie się po tym ćwiczeniu?
- Co w nim było dla was ciekawe, może ważne, może trudne?
- Czego dowiedziałyście i dowiedzieliście się dziś o wodzie?
- Kto chciałby się podzielić z całą grupą swoją notatką wizualną?
2. Osoba prowadząca wyjaśnia grupie, że obserwacja natury i kontakt z nią czy wręcz medytacja natury umożliwiają głębszy kontakt z samą/samym sobą, są też szansą na odnalezienie i przywrócenie powiązań między człowiekiem a światem natury. Bycie w naturze pozwala odczuć, że jesteśmy częścią świata przyrody. Poznawanie go, kontakt z roślinami, zwierzętami, wodą i innymi naturalnymi pierwiastkami sprawia, że zaczynamy dostrzegać harmonię i połączenie z otaczającym światem. Uznanie, że jesteśmy częścią tego świata – także pozaludzkiego – może wspierać budowanie poczucia bezpieczeństwa i przynależności.
Uwagi
- Osoba prowadząca ustala wcześniej z grupą, jaka będzie pogoda i jak należy się przygotować na wyjście w teren oraz, jeśli planowana jest praca przy głębszych zbiornikach wodnych, zasady wzajemnego dbania o bezpieczeństwo wszystkich członkiń i członków grupy.
- Prowadzenie praktyki medytacyjnej to przede wszystkim umożliwienie uczestniczkom i uczestnikom, by spokojnie, w swój sposób i w swoim tempie skierowali na coś uwagę, np. na poszczególne części ciała czy oddech. Należy podkreślić młodzieży, że medytujemy bez zastanawiania się, czy robimy to prawidłowo.
Źródło
Idzikowska, Weronika / Pluta, Karolina: Zdrowie emocjonalne młodzieży. 10 wzmacniających praktyk.